Cukrzyca nie czyni nikogo gorszym pracownikiem – a może nawet uczynić lepszym. Ważne jest kształtowanie dobrych praktyk, komunikacja, zrozumienie wzajemnych potrzeb pracodawcy i pracownika. Nowoczesne terapie, w tym systemy CGM, wspierają w satysfakcjonującym życiu zawodowym, dlatego m.in. tak ważny jest dostęp pacjentów do optymalnych dla nich rozwiązań. Takie wnioski płyną ze Studyjnej Debaty Eksperckiej, która odbyła się 4.11.2025 pod hasłem „Pracuję z cukrzycą”
4 listopada mieliśmy przyjemność uczestniczyć w Studyjnej Debacie Eksperckiej, stanowiącej preludium obchodów Światowego Dnia Cukrzycy, w tym roku dedykowanego cukrzycy w miejscu pracy. A że nic o Was bez Was – spieszymy z relacją z tego wydarzenia.
Spotkanie otworzyła prof. dr hab. Irina Kowalska, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Podkreśliła, jak ważną rolę w naszym życiu pełni praca. Cenne są przykłady osób z cukrzycą, które realizują się zawodowo, w tym osób zajmujących eksponowane stanowiska.
Monika Kaczmarek, prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, wskazała na poprawę warunków pracy osób z cukrzycą dzięki wdrażanym programom profilaktycznym i prowadzonym kampaniom społecznym. Dla osób z cukrzycą praca ma wagę wręcz terapeutyczną, mogą dzięki niej funkcjonować w społeczeństwie i pokazywać, że z cukrzycą można żyć. Istotną rolę w uświadamianiu, że osoba z cukrzycą jest pełnowartościowym pracownikiem, prelegentka upatruje w medycynie pracy. Niestety, zdarza się, że osoby z chorobami przewlekłymi obawiają się regularnie uczestniczyć w konsultacjach lekarskich i korzystać ze zwolnień lekarskich.
Arkadiusz Pączka, wiceprzewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich, postrzega osoby z cukrzycą jako bardziej zmotywowane, punktualne, świadome kwestii zdrowotnych. Rekomenduje akcje edukowania pracodawców, zwłaszcza z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, kształtowanie podejścia do pracowników, polityk HR. Rolę do odegrania w tym procesie mają zarówno pracownicy i pracodawcy, jak i decydenci.
Prof. Leszek Czupryniak także odniósł się do roli komunikacji i wzajemnego zrozumienia. „Zaufanie rodzi zaufanie” – dobrze traktowany pracownik odwdzięcza się tym samym. A pracownicy z cukrzycą mogą być wprost wzorowi, to ludzie zasadniczo zdrowi, którzy stosują insulinę. Nie trzeba więc bać się ich niezdolności do pracy, szczególnie w dobie nowoczesnych technologii, które niwelują to ryzyko. Zwłaszcza że badania udowadniają, że pracownicy z cukrzycą bardziej odpowiedzialnie podchodzą do pracy, zależy im na jej utrzymaniu.
Własnym doświadczeniem podzielił się gość specjalny – Jerzy Magiera, twórca portalu mojacukrzyca.org. W jego opinii nowoczesne technologie ułatwiają życie zawodowe, jednak nadal dla bezpieczeństwa i komfortu pracownika z cukrzycą ważna jest świadomość pracodawcy – zarówno wiedza o tym, że pracownik ma cukrzycę, jak i rozumienie wynikających z tego uwarunkowań, np. potrzeby „ochłonięcia” po epizodzie hipo- bądź hiperglikemii.
Pacjent ma wiedzę, ale czy wszystko rozumie i czy ją stosuje? – to ważne pytanie zdaniem dr Beaty Stepanow, prezes Stowarzyszenia Edukacji Diabetologicznej. W edukacji o cukrzycy potrzebna jest zmiana systemowa. Dr Stepanow przytoczyła przykład przedsiębiorstwa, które dzięki podnoszącej świadomość współpracy z ekspertami wprowadziło udogodnienia dla pracowników z cukrzycą (konsultacje psychologiczne i dietetyczne, finansowanie rehabilitacji, odpowiednie warunki do spożywania posiłków, podawania insuliny, monitorowania glikemii, wspieranie osób, u których pojawiły się powikłania przewlekłe, poprzez zapewnienie innego stanowiska pracy). Podkreśliła zalety osób z cukrzycą jako pracowników – są zdyscyplinowane, dobrze zorganizowane, wręcz wzorowe.
Dr Monika Zamarlik, prezes Federacji Diabetyków, zwróciła uwagę, że nowoczesne technologie zmieniają na plus także sytuację dzieci w placówkach oświatowych, ułatwiając monitorowanie glikemii przez nauczycieli. Informacje dostarczane przez systemy CGM przyczyniają się do wzrostu poziomu wiedzy o cukrzycy, a także do podniesienia u osoby z cukrzycą poczucia sprawstwa, zdolności do zarządzania chorobą. Kluczowa jest refundacja systemów CGM dla wszystkich osób stosujących insulinoterapię, a w kwestiach edukacji – podniesienie poziomu wiedzy o cukrzycy, za którym pójdzie więcej zrozumienia i empatii.
Dr hab. Katarzyna Cyranka omówiła emocjonalne aspekty adaptacji do życia z cukrzycą, wagę dostępności od samego początku konsultacji psychologicznych ukierunkowanych na wzmocnienie zasobów pacjenta. Obok interwencji psychologicznych z pomocą w stresie cukrzycowym przychodzą nowoczesne technologie. Zdarza się jednak również stres technologiczny – dlatego tak ważne jest edukowanie użytkowników technologii, aby korzystanie z nich przyczyniało się do optymalizacji dobrostanu psychicznego.
Prof. Krzysztof Strojek zreferował postęp w terapii cukrzycy, jaki dał się zaobserwować na przestrzeni lat, oraz zmiany w zasadach kwalifikacji do pracy, a także w stosunku do pracy, jaki cechuje osoby cukrzycą. Podsumował, iż obecnie osoby z cukrzycą chętnie podejmują się aktywności zawodowej i rzadko korzystają ze zwolnień czy rent.
Prof. Maciej Małecki podkreślił rolę profilaktyki, ukierunkowanej zarówno na uniknięcie czy oddalenie w czasie wystąpienia cukrzycy typu 2 (właściwa masa ciała, dieta, aktywność fizyczna), jak i jej powikłań, wpływających ujemnie na długość i komfort życia, w tym na warunki do samorealizacji. Istotną rolę w profilaktyce powikłań odgrywają zarówno tryb życia czy nowoczesne leki i technologie, jak i współpraca specjalistów różnych dziedzin, np. diabetologii, kardiologii, nefrologii.
Prof. Janusz Gumprecht szeroko odniósł się do ważnego dla osób z cukrzycą i sygnalizowanego przez poprzedników tematu refundacji terapii cukrzycy, nawiązując do starań ze strony Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego i organizacji pacjenckich o jak najlepsze dostosowanie wymogów refundacyjnych do realnego życia i obowiązujących zaleceń. Zwrócił uwagę na dość duży obecnie rozdźwięk między zaleceniami klinicznymi i dostępnymi na rynku rozwiązaniami w zakresie technologii i leków a zapisami dotyczącymi refundacji. Skutkiem jest często dysonans między rekomendacjami, które lekarz powinien przedstawić pacjentowi jako propozycję optymalnej terapii a ograniczeniami wynikającymi z zasad refundacji. Często schemat terapeutyczny dopasowywany jest do tych ograniczeń bądź pacjenci nie stosują się do zaleceń, gdyż nie są w stanie sprostać im finansowo. System refundacji wymaga dostosowania do potrzeb pacjentów, chodzi przecież o systemy i klasy leków, które zabezpieczają przed rozwojem powikłań i tym samym pozwalają uzyskać dłuższe i lepszej jakości życie.
Nagranie z debaty zostanie wyemitowane 14.11.2025 r. na portalu Polityka Zdrowotna.
Fundacja dla Dzieci i Dorosłych z Cukrzycą przeprowadziła – we współpracy z Akademią Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej – badanie „Praca zawodowa osób z diagnozą cukrzycy”, o którym napiszemy niebawem.
